Y farddoniaeth

Yng Nghymru...

Dechreuodd barddoniaeth yng Nghymru tua’r 6ed ganrif. Mae’n rhan bwysig iawn o ddiwylliant Cymru, ac yn enwedig yr Eisteddfod. Yn ystod yr Eisteddfod Genedlaethol, rhoddir dwy brif wobr am farddoniaeth : y gadair a’r goron. Maent yn ddwy gystadleuaeth wahanol.

Er mwyn cystadlu am y gadair, mae’n rhaid dilyn rheolau caeth iawn. Gellir dysgu’r rheolau yma mewn dosbarthiadau ledled Cymru – yng Nghaerdydd neu Gaerfyrddin, er enghraifft. Dim ond tua deg o bobl sy’n cystadlu am y wobr. Ar gyfer y goron, mae tua pedwar deg o bobl yn cymryd rhan yn y gystadleuaeth. Mae’r rheolau yn llai caeth ac mae’r farddoniaeth yn fwy agored. Bob blwyddyn, fe osodir testun. Mae’n rhaid i’r un sydd am gystadlu ddilyn y testun hwn.

Trefnir “Stomp” weithiau yn ystod y nos. Mae gan bob bardd rai munudau i ddarllen ei gerdd o flaen cynulleidfa, a nhw sy’n beiriniadu. Nhw sy’n penderfynu pwy fydd yn y rownd nesaf.

Yn Llydaw ...

Hyd yr 19eg ganrif, roedd barddoniaeth yn Llydaw yn eiddo i’r bobl gyffredin – fe ddechreuodd arweinwyr Llydaw roi’r gorau i’r iaith yn y 10fed ganrif. Cafodd y farddoniaeth ei throsglwyddo ar lafar. Mae’r caneuon poblogaidd a gasglwyd ar ddiwedd y 19eg ganrif gan de La Villemarqué yn y ‘Barzaz Breiz’ yn enghreifftiau o’r math yma o farddoniaeth.

Mewn barddoniaeth Lydewig, ceir odlau nid yn unig ar ddiwedd pennill, ond hefyd yn fewnol, fel mewn barddoniaeth Gymraeg.

Heddiw, mae mynegiant farddonol yn parhau yn bresennol yn Llydaw. Yn anffodus nid yw’n wybyddus gan nifer o bobl gan nad yw i’w chlywed ar y radio na’r teledu, nac i’w gweld mewn papur newydd. Fe ysgrifennir barddoniaeth yn y Lydaweg a’r Ffrangeg.

| | Site Map | Follow-up of the site's activity RSS 2.0