Llandysul a’r Fro

Mae Llandysul a’r fro yn cynnwys Llandysul a’r pentrefi cyfagos, ond nid oes ffiniau penodol. Felly, mae’n amhosibl pennu nifer y trigolion na maint yr ardal. Mae pentref Llandysul wedi’i leoli yng Ngheredigion, yng Ngorllewin Cymru, tua 16 milltir o Gaerfyrddin a 35 milltir o Aberystwyth. Mae Llandysul yn golygu "eglwys (llan) Sant Tysul".

JPEG - 35.5 kb
Teifi
JPEG - 39.7 kb
Pont-Tyweli

Mae’r Afon Teifi, sy’n rhedeg trwy Landysul, yn dynodi’r ffin rhwng Ceredigion a Sir Gaerfyrddin. Mae’r ffin hon yn un arbennig gan ei bod yn rhoi Llandysul yng Ngheredigion a Phont-Tyweli yng Nghaerfyrddin, er bod y ddau le yn cael eu hystyried fel un pentref. Gyda’i gilydd, mae tua 1300 o bobl yn byw yn Llandysul a Phont-Tyweli.

- Y cyngor cymuned a’r cyngor sir sy’n gyfrifol am y gwasanaethau cyhoeddus. Mae’r boblogaeth yn ethol y cynghorwyr am 4 blynedd, ac mae pob un ohonynt yn cynrychioli ardal arbennig. Mae’r cyngor sir yn fwy pwerus na’r cyngor cymuned. Mae’r cyngor sir yn gyfrifol am bethau fel cynllunio tref, gwasanaethau cymdeithasol, iechyd, twristiaeth, ysgolion, chwaraeon a thrafnidiaeth gyhoeddus; tra bod y cyngor cymuned yn gyfrifol am bethau bob dydd fel goleuadau stryd ac ymddangosiad y pentrefi.

JPEG - 33.3 kb
Neuadd Tysul

-Mae gan bentref Llandysul ganolfan hamdden, pwll nofio, neuaddau, llyfrgell sy’n cynnig mynediad am ddim i’r rhyngwyd, meysydd chwarae ayb a gwasanaethau eraill fel cyfreithwyr, banciau, meddygfeydd, fferyllfeydd, milfeddygon,, gwerthwyr tai, gorsaf dân, gorsaf heddlu ayb.

JPEG - 38.2 kb
Yr Llyfrgell
JPEG - 38.3 kb
Brigad tan
JPEG - 28.1 kb
Canolfan hamdden
JPEG - 38.3 kb
canw


- Mae Llandysul yn dref fach ac mae sawl pentref o’i chwmpas. Er ei bod mewn ardal wledig, ceir amrywiaeth o siopau – teganau, dodrefn, trugareddau, siopau dillad, garejys, siopau bwyd, siopau cig, siopau bara, tafarndai, gwestai, bwytai....

JPEG - 30.8 kb
Tregroes Waffles

Yn ogystal, mae ffatri Waffles Tregroes ym Mhont-Tyweli. Mae’r bisgedi Iseldiraidd hyn bellach yn enwog ar draws Cymru. Mae’r ffatri yn cyflogi tua phymtheg o staff.

JPEG - 36 kb
Gwasg Gomer

Mae swyddfa argraffu Gomer, sydd ar gyrion Llandysul, yn cyflogi tua phedwardeg o bobl. Cafodd ei sefydlu gan John David Lewis (1859-1914) ac mae’n enwog ar draws Cymru. Mae’n argraffu llawer o lyfrau Cymraeg a Saesneg.

- Prosiect arall a ddatblygwyd yn ddiweddar yn Llandysul yw’r ganolfan delynau Celtaidd, Telynau Teifi Cyf. Mae Allan Shiers wedi bod yn gwneud telynau traddodiadol Celtaidd yng Nghapel Dewi ers 30 mlynedd, ac yn gobeithio dysgu ei sgiliau i eraill yn y ganolfan newydd lle bydd wyth o bobl leol yn cael eu cyflogi. Bydd y ganolfan yn agor ym mis Mai 2005.

- O ran addysg, mae gan rai o bentrefi Llandysul a’r Fro eu hysgol gynradd eu hunain, sy’n ysgol fach fel arfer, er enghraifft Capel Dewi (30 disgybl), Pontsian (56 disgybl) a Tregroes (24 disgybl). Mae’r ysgol gynradd fwyaf (tua 150 disgybl) ym mhentref Llandysul. Ar ôl gorffen yn yr ysgol gynradd, gall y plant fynd i Dyffryn Teifi, yr ysgol uwchradd Gymraeg yn Llandysul, neu Ysgol Emlyn, yr ysgol uwchradd Saesneg yng Nghastellnewydd Emlyn. Mae tua 600 o blant yn yr ysgolion hyn.

JPEG - 34.8 kb
Ysgol gynradd Pont Sian
JPEG - 26.1 kb
Ysgol gynradd Capel Dewi
JPEG - 35.6 kb
Ysgol gynradd Tregroes
JPEG - 35.8 kb
Ysgol gynradd Llandysul
JPEG - 29.7 kb
Ysgol Dyffryn Teifi


- Mae llawer o dwristiaid yn ymweld â Llandysul a’r fro. Mae’r rhan fwyaf ohonynt yn dwristiaid o Brydain sy’n dod i Landysul i bysgota, i gan io ac i gerdded yng nghefn gwlad ac ar lan y môr. Mae Cei Newydd ac Aberaeron tua 14 milltir i ffwrdd. Mae nifer o westai a llety gwely a brecwast ar eu cyfer.

JPEG - 38.7 kb
| | Site Map | Follow-up of the site's activity RSS 2.0