Gweithgareddau

Gweithgareddau yn y ddwy dref sydd wedi gefeillio

Llwybrau cerdded, cymdeithasau, crefydd.... gall pawb ddod o hyd i rywbeth i’w wneud yn y ddwy dref gyfagos a’r ardal o’u cwmpas. Dyma rai enghreifftiau o’r hyn y gellir ei wneud:

Yn Llandysul a’r Fro,

mae bod yn rhan o gymdeithas yn eich gwneud yn rhan o’r gymuned. Mae’r rhan fwyaf o’r trigolion yn aelodau o nifer o gymdeithasau ac mae llawer yn cwrdd droeon yn ystod yr wythnos, a weithiau ceir nifer o gyfarfodydd ar yr un noson. Ceir oddeutu deugain o gymdeithasau, ac fe gynhelir rhai yn Gymraeg a rhai yn Saesneg.

- Mae rhai cymdeithasau ar gyfer menywod yn unig, rhai ar gyfer dynion yn unig, ac mae eraill yn agored i bawb. Dyma ffordd i bobl gwrdd â’i gilydd mewn sgyrsiau neu giniawau er enghraifft. Ymysg y cymdeithasau hyn mae’r gymdeithas gefeillio, cymdeithasau chwaraeon (nofio, pêl-droed, pêl-rwyd, can?io ayyb), clwb ar gyfer yr henoed, clwb ieuenctid, clwb p?l, cymdeithasau pysgota, clwb ffermwyr ifanc, ayyb.

- Mae gan Urdd Gobaith Cymru wersyll yn Llangrannog, ger y môr. Cyn belled ag y bo’n bosibl, cynhelir pob gweithgaredd trwy gyfrwng y Gymraeg. Mae hyn yn rhoi cyfle i bobl ifanc ymarfer nifer o weithgareddau, megis nofio, sglefrolio, marchogaeth ceffylau, llethr sgïo artiffisial, ceir bach, ac, yn bennaf oll, ymarfer eu Cymraeg. Bob blwyddyn, bydd plant o Gymru a thu hwnt, gan gynnwys Plogonnec, yn aros yma am tua wythnos.

- Gan mai ardal Gymraeg ei hiaith yw Llandysul, mae hybu a gwarchod yr iaith yn holl bwysig. Mae’n bosibl dygu’r Gymraeg yn y pentref mewn cyrsiau dwys. I’r rheiny sy’n penderfynu dysgu, trefnir cyfarfodydd, lle bydd dysgwyr yn cwrdd â siaradwyr Cymraeg rhugl (CYD). Cynhelir cyfarfodydd CYD yn Llangrannog, Llandysul a nifer o bentrefi eraill. Mae’n caniatáu dysgwyr i fod yn fwy hyderus ac i ymarfer yr iaith y tu allan i’r dosbarth a chwrdd â phobl eraill, dysgwyr neu beidio.

- Bob blwyddyn, cynhelir ffair Nadolig yn Llandysul, yngh?d â g?yl fwyd a charnifal yn yr haf. Mae’r tri digwyddiad yn denu pobl i’r ardal ar adegau gwahanol o’r flwyddyn.

JPEG - 29.6 kb
JPEG - 30.8 kb
Plant o ysgol
JPEG - 31.2 kb
Carreg Las Morris


JPEG - 37.1 kb
Drefach Felindre

Ar ddiwedd y 19eg ganrif, roedd yr ardal yn enwog am wehyddu gwlân, a cheir hyd i nifer o felinau, er nad yw’r rhan fwyaf ohonynt bellach yn felinau gwlân. Mae un erbyn hyn yn amgueddfa’r diwydiant gwlân (Drefach Felindre). Un yn unig sy’n parhau yn felin dd?r sy’n dal i weithio (Rock Mills yng Nghapel Dewi). Mae’n ddiddorol ymweld â’r lle er mwyn darganfod y broses o drin gwlân a gwehyddu. Mae’r amgueddfa’n rhad ac am ddim, fel pob un o amgueddfeydd cenedlaethol Cymru.

- Ym maes crefydd, ceir nifer o wahanol enwadau crefyddol. Ym 1536, penderfynodd Harri’r 8fed wahanu oddi wrth Eglwys Rufain a ffurfio Eglwys Loegr. Yn ddiweddarach, ymwahanodd diwygwyr eraill oddi wrth Eglwys Loegr a sefydlu eu heglwysi lleol eu hunain, gan ddod yn Annibynwyr. Sefydlwyd y capel Annibynol cyntaf yng Nghymru yn 1639. Nid yw’r Annibynwyr yn credu mewn hierarchiaeth o fewn yr Eglwys – y gynulleidfa (“yr eglwys”) sy’n rhedeg bywyd y capel (yr adeilad lle mae’r gynulleidfa’n cwrdd).

JPEG - 36.2 kb
Eglwys Tysul
JPEG - 31.9 kb
Capel Seion


- Ymddangosodd rhaniadau eraill yn ddiweddarach. Credai rhai mewn bedyddio oedolion (y Bedyddwyr), credai eraill wedyn mai un Duw yn unig sydd ac nid Trindod (yr Undodwyr). Caiff yr Annibynwyr, yr Undodwyr a’r Bedyddwyr eu grwpio gyda’i gilydd fel Anghydffurfwyr. chapelle Baptistes.JPG (34592 bytes) chapelle Unitarian.JPG (42076 bytes)

JPEG - 33.7 kb
Capel Penhybont
JPEG - 41 kb
Capel Graig


- Yn 1812, ymwahanodd gr?p arall oddi wrth yr Eglwys Anglicanaidd er mwyn ffurfio Eglwys Fethodistaidd. Yn 1820 daeth rhai Methodistiaid a oedd yn dilyn syniadau John Wesley yn Fethodistiaid Wesleaidd. Mae ganddynt ddiwinyddiaeth wahanol. Heddiw, mae’r ddau enwad yn rhan o’r Traddodiad Anghydffurfiol.

- Ceir chwe enwad crefyddol sydd fwy neu lai yn wahanol: yr Eglwys Anglicanaidd a’r Anghydffurfwyr, sy’n cynnwys Annibynwyr, Undodiaid, Bedyddwyr, Methodistiaid a Methodistiaid Wesleaidd. Yn ychwanegol at y gwahaniaethau hyn, ceir hefyd gapeli lle mae’r gwasanaeth crefyddol yn Gymraeg ac eraill lle mae’r gwasanaeth yn Saesneg. Yn yr Eglwys yn Llandysul cynhelir gwasanaethau yn Gymraeg a Saesneg, ar adegau gwahanol. Mae’r Annibynwyr a’r Bedyddwyr yn Llandysul yn cynnal eu gwasanaethau yn Gymraeg. Nid yw pob enwad crefyddol yn bresennol yn Llandysul a’r Fro yn awr, ond roedd y rhan fwyaf yn bodoli tan yn weddol ddiweddar.

Ym Mhlogonnec,

JPEG - 35.9 kb
Canolfan hamdden

gall pobl ymuno â tua thrideg o gymdeithasau. Mae’r pwyllgor gefeillio yn un ohonynt. Hefyd, gellir cymryd rhan mewn nifer o chwaraeon (cerdded, beicio, pêl droed, pêl fasged, tenis bwrdd, cadw’n heini ...) a bod yn rhan o’r Clwb Ieuenctid, Clwb yr Henoed, cymdeithasau “Rhieni myfyrwyr”, clwb hela, Clwb yr Hen Filwyr a mwy.

JPEG - 4.4 kb

- Mae ULAMIR e Bro Glazik (sy’n uno gweithgareddau lleol mewn ardal wledig) hefyd yn chwarae rhan ym mywyd y gymuned. Dyma gymdeithas rhyng-gymunedol a grëwyd ym 1982. Mae’r gymdeithas ar waith mewn pum tref sy’n ffinio â Quimper: Plomelin, Pluguffan, Plonéïs, Guengat a Plogonnec. Ei nod yw : helpu cymdeithasau gyda’u gweithgareddau, archwilio anghenion cymdeithasol ac addysgol a hysbysu’r gwasanaethau cyhoeddus beth sydd eu hangen, trefnu a chynnal gweithgareddau cymdeithasol ac addysgol ym mhob ardal.

- Mae rhai gweithgareddau yn cael eu trefnu ym mhob tref a gall unrhyw un gymryd rhan ynddynt. Dyma rai enghreifftiau o’r gweithgareddau a drefnir gan ULAMIR ym Mhlogonnec : clwb cyfrifiadureg, yoga, clwb Natur, clwb Treftadaeth, darlithiau …

- Mae rhai gweithgareddau wedi’u trefnu’n arbennig ar gyfer pobl ifanc, yn enwedig yn ystod gwyliau’r ysgol ee yn y pwll nofio, yn y ganolfan sglefrio, gweithgareddau chwaraeon, gwersyll weithio ayb.

- Diwylliant Llydewig. Bob blwyddyn, mae’r pwyllgor gefeillio yn trefnu noson o fwyta crepes a Fest-noz i ddilyn. Mae myfyrwyr dosbarth dawns Llydewig Plogonnec yn cael cyfle i berfformio’r hyn y maent wedi’i ddysgu.

1997 crêpes.jpg (30737 bytes) 1999 fest noz.jpg (39934 bytes)

Crêpes Fest-noz

- Mae gan Blogonnec dreftadaeth gyfoethog. Mae saith capel a llawer o galfarïau a chroesau yn y dref. Cafodd y rhan fwyaf eu hadeiladau rhwng y 15 ganrif a’r 17 ganrif, a oedd yn adeg lewyrchus i’r dref. Mae’r holl gapeli’n rhan o’r Eglwys Gatholig Rufeinig. Cynhelir gwasanaeth crefyddol yn yr eglwys blwyfol yn unig – Saint-Thurien – heblaw am y gwleddau, sy’n cael eu trefnu bob blwyddyn ym mhob capel. Mae cymdeithas yn gyfrifol am bob un ohonynt.

JPEG - 36.5 kb
Capel St-Denis
JPEG - 36.7 kb
Capel St-Pierre
JPEG - 34.6 kb
Capel St-Albin
JPEG - 43.5 kb
Capel St-Telo
JPEG - 34.2 kb
Capel Notre Dame de la Lorette
JPEG - 42.9 kb
Capel St-Tegoneg
JPEG - 29.9 kb
Eglwys St-Turien


- Bob chwe blynedd, mae taith gerdded o’r enw Tromenie yn digwydd. Mae’r llwybr 7.5 milltir yn mynd trwy drefi Locronan, Plonevez-Porzay, Quéménéven a Plogonnec. Mae’r daith hon er cof am y daith yr oedd Sant-Ronan yn ei wneud bob wythnos. Caiff cabanau eu codi ar hyd y llwybr sy’n cynrychioli capeli pob tref. Bob blwyddyn, mae’r Tromenie lleiaf o 2.5 milltir yn coffáu taith ddyddiol Sant-Ronan.

- I’r rhai sy’n hoffi cerdded, mae sawl llwybr yng nghoedwig Nevet. Gan ddechrau ger capel Sant-Thelau, mae modd cerdded i fyny trwy goedwig Duc i le o’r enw “La Motte” sef y man uchaf yn y dref. O’r fan hon, gellir gweld bae Douarnenez, ac wrth gerdded i lawr y ffordd ceir golygfa banoramig o ganol Plogonnec.

JPEG - 26.9 kb


| | Site Map | Follow-up of the site's activity RSS 2.0